Na Ziemi wyróżnia się gleby strefowe oraz astrefowe. Jako strefowe określa się następujące rodzaje gleb:
- gleby tundrowe - występują w klimacie subpolarnym (arktycznym). Są płytkie, słabo wykształcone i mało żyzne, gdyż tylko wierzchnia ich warstwa rozmarza w czasie krótkiego lata.
- gleby bielicowe - spotykane są w klimatach wilgotnych i chłodnych strefy umiarkowanej, są glebami kwaśnymi, mało i średnio żyznymi.
- gleby bagienne - powstają w strefie występowania gleb bielicowych, lecz na terenach podmokłych w obszarach zanikających jezior i na torfowiskach. Mają ciemną, często czarną barwę od zawartości gnijących szczątków roślin bagiennych.
- gleby brunatne i szare - są glebami bardziej zasobnymi w próchnicę i składniki mineralne, mają obojętny odczyn, dobrą przepuszczalność i przewiewność. Rozwijają się na podłożu skał zasobnych w wapń, często na glinach morenowych.
- czarnoziemy - występują głównie na obszarach suchych stref umiarkowanej ciepłej i podzwrotnikowej o cechach kontynentalnych. W miejscach tych nie tworzą się kwasy próchnicowe, w próchnicę zmieniają się butwiejące szczątki roślin. Największą zawartość próchnicy - do 20%, mają czarnoziemy powstałe na lessach w klimacie stepowym i należące do najżyźniejszych gleb.
- czarne ziemie tropikalne - występują na obszarach sawann, stepów (prerii) wysokotrawiastych, są glebami żyznymi, ale występujące, nieraz długotrwałe pory bezdeszczowe, nadmiernie je wysuszają.
- inne gleby strefowe - kasztanowe, buroziemy, szaroziemy, brązowe, cynamonowe, zółtoziemy, czerwonoziemy oraz lateryty.